| Xaranzana | Gentiana lutea | Gele gentiaan
|
| | GentiaanInwendig gebruik:
trage spijsvertering, koortswerend, ontstekingsremmend, ziekten met geelzucht als verschijnsel. B
|
| Xaté | Argemone mexicana | Gele stekelpapaverEen schitterende plant met citroengele papaverachtige bloemen met fijne adertjes die het geheel een heel transparante indruk geven. Komt oorspronkelijk uit het zuiden van Amerika en Mexico, vandaar dat deze plant ook een warm plekje nodig heeft in de tuin. De bladeren zijn stekelig groen en de zaaddozen zijn nog stekeliger maar een 'must' voor bloemschikkers (met handschoenen aan). De Argemone bloeit in de volle zon en in goed doorlatende grond aan een stuk door van Juli tot September. Prachtig tussen door in de border en zaait zich daar ook uit, maar nooit hinderlijk. De Argemone wordt zo'n 60 cm hoog en is gemakkelijk te zaaien.
|
| Argemone mucronata | Stekelpapaver W
|
| Argemone sexualis |
|
| Argemone versicolor |
|
| Echtrus trivialis |
|
| Xengua | Prunus serotina var. capuli |
|
| Xerocomus badius | Boletus badius | Boletus badius
|
| Xerocomus badius | Kastanjeboleet
|
| | Xerocomus badius
|
| Xerocomus chrysenteron | Xerocomus chrysenteron | Rode fluweelboleet
|
| | Xerocomus chrysenteron
|
| Xerocomus subtomentosus | Xerocomus subtomentosus | Fluweelboleet
|
| | Xerocomus subtomentosus
|
| Xíride | Iris foetidissima | Gele lisKlikken geeft omschrijving. B W
|
| | Rosbiefplant
|
| | Stinkende lis
|
| Yacon | Polymnia sonchifolia |
|
| Yagé | Banisteriopsis caapi | AyahuascaKlikken geeft omschrijving.
|
| Banisteriopsis quitensi | Caapi
|
| | Daime
|
| | Hoasca
|
| | Huasca
|
| | Kabi
|
| | Natema
|
| | Nepe
|
| | Yagé
|
| | Yajé
|
| Yagé-yocó | Paullinia yoco |
|
| Yagruma | Cecropia peltata |
|
| Yamabushitake | Hericium erinaceus | Apenkopzwam
|
| | Hericium erinaceus
|
| | Pom pom blancKlikken geeft omschrijving.
|
| | PruikzwamKlikken geeft omschrijving.
|
| Yamagua colorada | Guarea guidonia |
|
| Yamao | Guarea guidonia |
|
| Yame | Dioscorea batatas | Broodwortel
|
| | Chinese igname
|
| | Igname
|
| | Kamfer yam
|
| | YamswortelInwendig gebruik:
krampstillend, ontstekingsremmend, zweetbevorderend.
Voorzorgsmaatregel:
niet gebruiken tijdens de zwangerschap.
|
| Yampi | Dioscorea spp. | Broodwortel
|
| Dioscorea trifida | Cush-cush-yam
|
| | YamKlikken geeft omschrijving.
|
| Yarumo | Cecropia spp. |
|
| Yauhtli | Tagetes lucida | Afrikaantje B
|
| | Mexicaanse tarragon
|
| | Tagetes lucida
|
| | Yauhtli
|
| YautíaEn puerto rico, planta arácea cuyos tubérculos son comestibles. | Colocasia esculenta | CocoyamDeze kleine donkerbruine aardknollen worden ook taroknollen of ebboe genoemd. Je kunt ze eten en klaarmaken zoals aardappel. Cocoyam is in Afrikaanse en Indiase winkels verkrijgbaar.
|
| Xanthosoma sagittifolium | Groene taro
|
| Xanthosoma spp. | Olifantsoor
|
| Xanthosoma violaceum | Olifantsplant
|
| | Pomtajer
|
| | Pongtaya
|
| | Tajer
|
| | Tajerblad
|
| | Tajerknol
|
| | TaroHerkomst: wellicht uit India en Bangladesh, verspreid in tropische gebieden over de hele wereld.
Eetbare delen: bladeren worden gekookt gegeten. Ingesmeerd met kokosolie, in bananenbladeren gewikkeld en gekookt op een hete steen vormen ze een lekkernij.
De ondergrondse stengel wordt tot pasta bereid met water en gekookt. In veel ontwikkelingslanden is taro belangrijk basisvoedsel.
Het zetmeel is zeer goed verteerbaar en wordt eveneens verwerkt in babyvoedsel.
Alle delen van taro bevatten kristallen (calciumoxalaat) die irriterend zijn voor de mond en slokdarm. Koken verwijdert deze kristallen. W
|
| | Tayer
|
| Yautía blanca | Xanthosoma sagittifolium | CocoyamDeze kleine donkerbruine aardknollen worden ook taroknollen of ebboe genoemd. Je kunt ze eten en klaarmaken zoals aardappel. Cocoyam is in Afrikaanse en Indiase winkels verkrijgbaar.
|
| | Pomtajer
|
| | Pongtaya
|
| | Tajer
|
| | Tajerblad
|
| | Tajerknol
|
| | TaroHerkomst: wellicht uit India en Bangladesh, verspreid in tropische gebieden over de hele wereld.
Eetbare delen: bladeren worden gekookt gegeten. Ingesmeerd met kokosolie, in bananenbladeren gewikkeld en gekookt op een hete steen vormen ze een lekkernij.
De ondergrondse stengel wordt tot pasta bereid met water en gekookt. In veel ontwikkelingslanden is taro belangrijk basisvoedsel.
Het zetmeel is zeer goed verteerbaar en wordt eveneens verwerkt in babyvoedsel.
Alle delen van taro bevatten kristallen (calciumoxalaat) die irriterend zijn voor de mond en slokdarm. Koken verwijdert deze kristallen. W
|
| | Tayer
|
| Yema de huevo | Amanita caesarea | Amanita caesarea
|
| | Amanita cesárea
|
| | Amanita de los cesares
|
| | Godenspijs
|
| | Keizeramaniet
|
| | Keizersamaniet
|
| Yerba amargaachicoria, lechuguilla, almirón. | Parthenium hysterophorus |
|
| Yerba anís | Tagetes lucida | Afrikaantje B
|
| | Mexicaanse tarragon
|
| | Tagetes lucida
|
| | Yauhtli
|
| Yerba buena | Mentha rotundifolia | Aarkruid B
|
| Mentha spp. | AppelmuntAppelmunt heeft harige, naar appel geurende, heldergroene bladeren.
|
| | Bosmunt
|
| | MuntKlikken geeft omschrijving.
|
| | Witte munt W
|
| | Wollige munt
|
| Yerba de carpintero | Achillea millefolium | DuizendbladKlikken geeft omschrijving. B W
|
| | Gewoon duizendblad
|
| | Wilde bertram
|
| Yerba de chavo | Centella asiatica | Aziatische waternavel
|
| | Gotu kola
|
| | Indische waternavel
|
| Yerba de culebra | Phytolacca icosandra |
|
| Yerba de la rabia | Alyssum simples |
|
| Yerba de la sangre | Cordia globosa |
|
| Yerba de las pecas | Lepidium subulatum |
|
| Yerba de los tiñosos | Arctium lappa | Grote klisKlikken geeft omschrijving. B
|
| | Grote klitTe gebruiken delen: Wortels, stengels, zaden
Eigenschappen: Ontsmettend, bloedreinigend. Als aftreksel: tegen maagzweren, galblaas- en leveraandoeningen. Uitwendig: huidontstekingen, Psoriasis, eczeem, wonden. W
|
| | Kladdewortel
|
| | KliswortelGroeit het eerste jaar vegetatief, vormt dan de forse wortels, die worden gegeten als schorseneer; tevens voor medicinaal gebruik. Het tweede jaar is de bloei en de wortel minder geschikt voor consumptie.
|
| | Klit
|
| | Wilde rabarber
|
| Yerba de santa maría | Chenopodium ambrosioides | Amerikaans wormzaad B
|
| | Welriekende ganzenvoet
|
| | Wormkruid
|
| | Wormzaad
|
| Yerba de sapo | Commelina elegans |
|
| Yerba del halcón | Hypochaeris radicata | Biggenkruid B
|
| | Gewoon biggenkruid W
|
| Yerba del pollo | Tradescantia erecta |
|
| Yerba del sacre | Soncus arvensis |
|
| Yerba del sacre carduberacha | Soncus arvensis |
|
| Yerba del vidrio | Mesembryathemum nodiflorum |
|
| Yerba del vidrio aguazul | Mesembryathemum nodiflorum |
|
| Yerba fina | Agrostis capillaris | Gewoon struisgras B W
|
| | Struisgras
|
| Yerba mateEn Argentina, árbol de hojas persistentes, de cinco a siete centímetros de longitud, con flores axilares blancas y fruto pardusco. Hoja de esta planta, seca y molida, con la que se prepara el mate. | Ilex paraguariensis | Maté
|
| Yerba mora | Solanum americanum | Zwarte nachtschade B W
|
| Yerba palomilla | Dicentra formosa | Californische gebroken hartjes W
|
| | Gebroken hartjes
|
| Yerba puntera | Aeonium tabulaeforme |
|
| Yerba santa | Eriodictyon californicum | Yerba santa
|
| Piper auritum |
|
| Yerba viperina | Scorzonera hispanica | Grote schorseneer B
|
| | SchorseneerKlikken geeft omschrijving. W
|
| | Zwarte schorseneer
|
| YerbabuenaEs una hierba de color verde oscuro y de hojas muy bonitas, similar a la menta, por lo que suelen confundirse. Es muy aromática, de sabor ligeramente dulzón. Se utiliza para aderezar ensaladas, salsas, jaleas. Sus hojas frescas se usan mucho para decorar platillos. | Mentha spicata | 'Spearmint' B
|
| | Aarmunt W
|
| | Aarmunt of groene munt
|
| | Groene munt
|
| | KruizemuntKlikken geeft omschrijving.
|
| Yerbecilla temprana | Erophila verma |
|
| Yesquera | Helichrysum arenarium | Strobloem B
|
| Yezgo | Sambucus ebulus | Kruidvlier B W
|
| Ylang ylang | Cananga odorata | Ilang-ilang
|
| | Ylang ylang
|
| | Ylang ylang extra
|
| Ylang-ylang | Cananga odorata | Ilang-ilang
|
| | Ylang ylang
|
| | Ylang ylang extra
|
| Yocó | Paullinia yoco | Piptadenia peregrinaKlikken geeft omschrijving.
|
| Piptadenia peregrina |
|
| Yohimbe | Pausinystalia yohimbe | Yohimbe
|
| Yohimbo | Corynanthe yohimbe |
|
| Yopo | Anadenanthera peregrina | Anadenanthera peregrina
|
| Piptadenia peregrina | Piptadenia peregrinaKlikken geeft omschrijving.
|
| Piptadenia spp. |
|
| YucaClick para descripción. | Manihot esculenta | CassaveKlikken geeft omschrijving.
|
| Manihot utilissima | Manioc
|
| Yuca elephantipes | Maniok
|
| Yucca filamentosa | TapiocaCassave is de grondstof voor tapioca, een goedkoop vervangingsmiddel voor het duurdere graan. Tapioca wordt gemaakt van de wortelknollen van de cassaveplant. Daarvan komt het overgrote deel uit Thailand. Cassave kan op vrij arme en droge grond, op een simpele manier, verbouwd worden.
|
| Yucca gloriosa | Tapiocameel(cassavemeel) wordt gemaakt van cassaveknollen en heeft dezelfde werking als maïzena.
|
| | Yuca
|
| Yuca amarga | Manihot esculenta | CassaveKlikken geeft omschrijving.
|
| | Manioc
|
| | Maniok
|
| | TapiocaCassave is de grondstof voor tapioca, een goedkoop vervangingsmiddel voor het duurdere graan. Tapioca wordt gemaakt van de wortelknollen van de cassaveplant. Daarvan komt het overgrote deel uit Thailand. Cassave kan op vrij arme en droge grond, op een simpele manier, verbouwd worden.
|
| | Tapiocameel(cassavemeel) wordt gemaakt van cassaveknollen en heeft dezelfde werking als maïzena.
|
| | Yuca
|
| Yuca brava | Manihot esculenta | CassaveKlikken geeft omschrijving.
|
| | Manioc
|
| | Maniok
|
| | TapiocaCassave is de grondstof voor tapioca, een goedkoop vervangingsmiddel voor het duurdere graan. Tapioca wordt gemaakt van de wortelknollen van de cassaveplant. Daarvan komt het overgrote deel uit Thailand. Cassave kan op vrij arme en droge grond, op een simpele manier, verbouwd worden.
|
| | Tapiocameel(cassavemeel) wordt gemaakt van cassaveknollen en heeft dezelfde werking als maïzena.
|
| | Yuca
|
| Yuquilla | Curcuma longa | E-100
|
| | GeelwortelKlikken geeft omschrijving.
|
| | KoenirKlikken geeft omschrijving.
|
| | Koenjit
|
| | KurkumaHerkomst: Inheems in Zuidoost-Azië.
Eetbare delen: Van de plant worden de ondergrondse stengels (rhizomen) gedroogd en gemalen tot de specerij turmeric. Turmeric is geeloranje en heeft een typische geur. Het vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels.
In Azië wordt het als een geneesmiddel beschouwd. Kurkuma wordt tevens gebruikt in aromatherapie. W
|
| | Tarmeriek
|
| Yute | Corchorus capsularis | Jute
|
| Corchorus olitorius |
|
| Corchorus spp. |
|
| Yute de china | Abutilon teophrasti |
|
| Yute de fruto alargado | Corchorus olitorius | Jute
|
| Yute de la china | Abutilon theophrasti | Fluweelblad B W
|
| Yuyo colorado | Amaranthus dubius | AmarantIs ook wel bekend onder de naam Chinese spinazie. Deze bladgroente wordt vooral in Zuid-OostAzië en Zuid- en Midden-Amerika gegeten en is erg rijk aan vitamine C (100 mg per 100 gram). Als bladgroente is amarant in Zuid-Oost-Azië bekend onder de naam Ponnanganni (papegaaieblad, Alternanthera amoena). Het bevat per 100 gram 5 gram eiwit en 12 gram koolhydraten. Ook wordt de naam Saranti gebruikt voor Alternanthera sessilis. Deze variëteit bevat per 100 gram 4. 1 gram eiwit en 4. 7 gram koolhydraten. B
|
| | Chinese spinazie
|
| | Grote klaroenKlaroen is één van de vele Amaranthussoorten. De herkomst van Amaranthus is vermoedelijk Zuid-Amerika alsook India. Bijna overal in de tropen worden Amaranthussoorten als bladgroente gebruikt. Vaak worden ze in het wild verzameld. Klaroen heeft ovale, groene of groenrode bladeren. In de Antilliaanse en Surinaamse keuken wordt meestal alleen het blad gebruikt. In de Indonesische en Chinese keuken het blad en de stengels. Klaroen is in de groentela van de koelkast ongeveer één week houdbaar. Het kan ook goed worden ingevroren. De smaak lijkt op die van spinazie, maar dan wat zachter.
|
| | Surinaamse klaroen
|
| Yuyuba | Ziziphus jujuba | Chinese dadelHerkomst: Vermoedelijk inheems in Indië, veel geteeld in (sub)tropische gebieden van Azië, Afrika en Amerika.
Eetbare delen: Het vlees van de steenvruchten is zoet en smaakt naar peren. De rijpe vruchten kunnen rauw of gestoofd gegeten worden. Jujubes worden ook gekonfijt.
In Zuidoost-Azië worden onrijpe jujubes gezouten of als pickles gegeten.
Jonge bladeren worden in Indonesië als groente gestoofd.
|
| | Jujuba
|
| | JujubeJujubes kunnen in grootte variëren van 2 - 5 centimeter. Ze worden ook wel Chinese dadel genoemd (het is geen familie van de dadel, maar ze kunnen wel op dezelfde manier als dadels gedroogd worden en lijken er veel op). Ze verkleuren tijdens het rijpen van groen naar roodbruin. Daarna verschrompelen ze snel en worden melig. Vers kunnen ze gegeten worden op het moment dat de groene schil roodbruine vlekken heeft. De smaak lijkt veel op een appel. W
|
| | Jujubeboom
|
| | Rode dadel
|
| Yuyuga | Ziziphus mauritiana |
|
Argemone mexicana
