Koffie

In ongeveer 300 na Christus deed koffie zijn intrede in de Arabische wereld, waar men de zwarte toverdrank 'qahwah' (spreek uit als 'kawé') noemde, wat 'het opwindende' betekent. De benamingen 'koffie', 'coffee' en 'Kaffee' zijn er allemaal van afgeleid. Rond 1615 veroverde de drank die 'het lichaam doet gloeien' via Turkije Europa. In die tijd hadden de Arabieren nog een monopoliepositie in deze levendige handel. Maar binnen korte tijd liet de Verenigde Oost-Indische Compagnie de koffieplant verbouwen op Java. Eind 17e eeuw werd Amsterdam hèt wereldcentrum voor de koffiehandel. Inmiddels staat onomstotelijk vast dat koffie alert maakt en het concentratievermogen verhoogt. De stof die daarvoor verantwoordelijk wordt gesteld, is cafeïne. Nederland was al vroeg 'gebrand' op koffie. Eind 17e eeuw doorbraken Nederlanders het Arabische monopolie met de koffieaanplant op Java. In feite zijn de Nederlanders ook verantwoordelijk voor de complete koffiecultuur in Midden- en Zuid-Amerika. In 1715 schonk de burgemeester van Amsterdam de Franse koning namelijk een jonge koffieplant voor de Koninklijke Botanische Tuin in Parijs. De Clieu, een Franse marineofficier, bracht het plantje naar Martinique om er koffieplantages te beginnen. Het stekje zou de stammoeder worden van miljoenen koffiestruiken op Martinique en later van miljarden koffiestruiken in Midden- en Zuid-Amerika. Brazilië is nu al jaren de grootste koffieproducent, op de voet gevolgd door Colombia. De koffieplant behoort tot het geslacht van de 'Coffea'. Er bestaan ongeveer 60 soorten waarvan er voor de koffiecultuur twee van belang zijn: de Coffea Arabica en de Coffea Robusta. De witte bloemen van de koffieplant veranderen langzaam in groene koffiebessen. Deze bevatten zaden die de karakteristieke vorm van de koffieboon hebben. De koffiebranders kopen groene koffiebonen die nog geen smaak, maar wel een eigen 'smaakkarakter' hebben. Omdat elk merk een constante kwaliteit moet hebben, is het van belang dat koffiebranders goede proevers in dienst hebben. Zij zorgen voor een goede verhouding tussen de verschillende partijen koffie die worden gemelangeerd. Na het melangeren worden de koffiebonen gebrand, een proces dat essentieel is voor de smaak èn geur. Er bestaan inmiddels meer dan 60 verschillende soorten koffie die allemaal variëteiten zijn van de Arabica- of Robustaboon. De Arabicabonen hebben een zachte smaak en een fijne geur, de Robustabonen zijn pittiger van smaak en geur. De meeste melanges zijn een combinatie van deze twee soorten in de verhouding van ongeveer Twee derde Arabica- en Een derde Robustabonen. Behalve de bekende koffie is ook biologische en biologisch-dynamische koffie verkrijgbaar. Een ongeopend pak koffie blijft op een koele droge plaats ruim een half jaar goed. Koffie is het lekkerst meteen na het zetten, dan is de temperatuur goed en komt de smaak het best tot zijn recht. Hoe de koffie wordt gedronken, is heel persoonlijk. Koffiewater moet ongeveer 95°C zijn. Als u het water laat koken, krijgt de koffie een bittere smaak. De temperatuur van de koffie bij het serveren kan het beste 75°C zijn.

Kies uit een recept:

Luchtig koffie-ijs

Ingrediënten:
4 eierdooiers (of 2 cupjes gepasteuriseerd eigeel)
100 g donkere basterdsuiker
100 ml espressokoffie, afgekoeld
1 eetlepel koffielikeur
250 g mascarpone
12 Cantuccinikoekjes (Italiaanse amandel-koekjes)

Bereidingswijze:
In ruime pan flinke laag water aan de kook brengen.
In hittebestendige kom dooiers met suiker, espresso en likeur met mixer loskloppen.
Kom boven kokende water hangen en mengsel blijven kloppen tot massa dik en schuimig wordt.
Kom uit pan nemen en massa ca. 1 uur laten afkoelen
Mascarpone loskloppen en luchtig door espresso-dooiermengsel scheppen.
Mengsel in koffiekopjes of stevige glazen scheppen en deze 2 uur afgedekt in diepvries zetten.
Cantuccini apart als 'lepeltje' erbij geven

Ristretto

Een normale hoeveelheid koffie met minder water gezet: dat is een ristretto. Deze is altijd sterker dan gewone koffie. Serveer een ristretto daarom, net als espresso, in een klein kopje. Het verschil tussen beide soorten koffie is niet altijd even duidelijk.
café Latte
Serveer een espressokoffie van 8 cc in een 18 cc grote kop en vul deze af met warme melk.

café frappe

Voeg aan een espressokoffie twee eetlepels gecondenseerde zoete melk en een mespuntje vanillepoeder toe. Meng alle ingrediënten in een mixer. Giet het mengsel in een theeglas en voeg twee ijsblokjes toe.

café crema

Serveer deze lange espressokoffie in een kopje van 14 cc en vul deze af met room.

Panna montata

Serveer deze lange espressokoffie in een cappuccino kop dat verder wordt afgevuld met slagroom en een toefje cacao.

Java mokka

Meng een espressokoffie met een gelijk deel warme chocolademelk. Voeg hieraan een mespuntje kaneel toe.

Espresso romano

Leg een schijfje citroen in een espressokopje. Schenk hierover een espressokoffie. Wordt met veel suiker gedronken.

café suisse

Serveer een espressokoffie in een theeglas. Voeg de melk toe. Dek dit af met een laag slagroom met daarop een toefje geraspte Zwitserse kaas.

Satans koffie

Doe twee theelepels gehakte gember in een glas. Vul dit aan met espressokoffie. Voeg twee eetlepels gembernat toe. Roer dit even door. Dek dit af met licht gezoete slagroom. Serveren met een lange lepel.

Koffie milkshake met ijs

Voeg een ½ kopje melk, ½ kopje roomijs, sterke hete koffie en een suikerlepel basterdsuiker samen in een glas op voet. Roer alles goed door. Serveer dit zo heet mogelijk.

café a l`italienne

Doe wat fijngewreven sinaasappelschil en drie druppels Angostura bitter in een hoog porseleinen kopje. Vul dit met espresso bij. Garneren met slagroom.

café frappe

Meng 2 eetlepels gesuikerde gecondenseerde melk, 1 snufje vanillepoeder en 1 kleine kop sterke koffie. Klop ze met een elektrische klopper of in de shaker. Giet het mengsel in de glazen en voeg aan elk een ijsblokje toe.

Granita di caffe

Voeg 1 kop zeer sterke koffie, 4 stukken suiker, 1 eetlepel slagroom en 1/3 gestampt ijs samen.

Rudesheimer kaffee

Vermeng een verwarmde Asbach Uralt met hete espresso koffie. Maak het met slagroom af en bestrooi het met wat cacaopoeder. Serveren met een chocolaatje.

Koffie verkeerd

Meng eenderde deel koffie met tweederde deel melk. Warm de melk op met het stoompijpje van het espressoapparaat.

Latte macchiato

Schenk eenderde deel espresso, eenderde deel warme melk en eenderde deel melkschuin in een glas.

Wiener melange

Vul een hoog glas met een metalen houder met tweederde koffie en voor eenderde met warme melk. Doe er vervolgens slagroom op.

Freshpresso

Ingrediënten:
Espresso mint siroop
Pepermuntje
Melkschuim

Bereidingswijze:
Leg het pepermuntje onder in een jockey likeurglas. Doe hierop een klein laagje mint siroop. Maak een dubbele espresso en giet dit in het likeurglas. Aftoppen met opgeschuimde melk.

V.o.c. café

Ingrediënten:
Siroop op basis van V.O.C.-kruiden (bruine suiker aangelengd met water en kaneel, kruidnagel, steranijs en nootmuskaat)
Espresso
Room met mokka extract

Bereidingswijze:
Doe een laagje siroop in een wijnglas. Maak een dubbele espresso en verwarm ondertussen de V.O.C.-siroop met de stoomtuit. Voeg de espresso toe aan de siroop en roer goed door. Top het geheel af met vloeibare room en een beetje mokka extract.

Café brûlé

Ingrediënten:
Dubbele espresso
Basis crème brûlé met eidooier
Gegaarde crème brûlé met eidooier
Bruine rietsuiker vermengd met fijne witte suiker
Brander

Bereidingswijze:
Vul 1/8 van een stenen of porseleinen kop met de basis crème brûlé zonder eidooier. Maak hierop een dubbele espresso. Vul de kop af met een laagje crème brûlé met eidooier. Strooi hierop een laagje suikermix en brandt het dicht met een brander. Suikerlaag laten afkoelen en dan serveren.

Café mocha

Met een beetje extra melk kunnen ook kinderen heerlijk meedrinken van deze chocoladekoffie.

Ingrediënten:
2 eetlepels chocoladesiroop ( of anders chocoladesaus)
120 ml sterke koffie
120 ml warme volle melk
melkschuim of slagroom
cacaopoeder

Bereidingswijze:
Giet de chocoladesiroop in een grote kop. Schenk de verse koffie er al roerend bij. Voeg de warme melk toe. Schep er een paar lepels melkschuim of slagroom op en bestrooi het met cacaopoeder.

Chocolate passion

Ingrediënten:
60 ml koffie ( 1 klein kopje)
1,5 eetlepels DE amandelsiroop
60 ml hete melk
geklopte slagroom
pure chocolade

Bereidingswijze:
Smelt tijdens het koffiezetten een stuk pure chocolade op het vuur of in de magnetron. Schenk eerst de versgezette koffie, de amandelsiroop en de hete melk in een kom. Bedek dit met een flinke toef slagroom. Giet als laatste de gesmolten chocolade erover. Puur genieten.

Heavenly hazel

Ingrediënten:
60 ml koffie ( 1 klein kopje)
1,5 el hazelnootsiroop
60 ml hete, volle melk
geklopte slagroom
nougatine

Bereidingswijze:
Giet de hazelnootsiroop in een grote kop. Schenk de verse koffie er al roerend bij. Voeg de hete melk toe. Schep er een flinke lepel slagroom op en bestrooi het met de nougatine. Duizelingwekkend lekker.

Coffee vikram

Ingrediënten: (voor vier personen)
6 tot 7 ijsblokjes
75 ml ingedikte melk
60 ml room
1 theelepel praline
1 scheut karamel
2 scheuten espresso

Bereidingswijze:
Schud alle ingrediënten in een shaker en schenk de koffie in niet te grote glazen.

Mokkasaus

Ingrediënten: (voor 6 desserts)
125 gram pure chocolade
2 eetlepels boter
0,6 dl espressokoffie

Bereidingswijze:
Verwarm de ingrediënten op een laag vuur tot de chocolade gesmolten is. Roer de saus glad en laat hem afkoelen. De saus combineert goed met vanilleroomijs (garneren met walnoten), hazelnootschuimtaart, geflambeerde banaan (garneren met gehakte pistachenoten en een toefje slagroom), en warme perziken gevuld met amarettikruim.

Mokkamousse in filodeegbakjes

Ingrediënten: (voor 6 personen)
3 vellen filodeeg
1 eetlepel gesmolten boter
125 gram pure chocolade
1 korte sterke espresso
75 gram gepasteuriseerd eiwit
75 gram gepasteuriseerd eigeel
1 ½ dl slagroom
poedersuiker

Bereidingswijze:
Bestrijk het filodeeg met gesmolten boter en snijd elk vel in twaalf gelijke stukken. Leg drie deeglapjes diagonaalsgewijs om en om in een cakevormpje. Maak totaal twaalf vormpjes. Druk aluminiumfolie in de deegvormpjes, bak ze krokant en goudbruin op 190°C en laat ze afkoelen. Bereid de chocolademousse. Smelt de chocolade au bain marie in de koffie. Roer het mengsel glad en roer de eidooier erdoor. Klop de room op en sla de eiwitten stijf en schep ze door het chocolademengsel. Schep de mousse in de filodeegbakjes en zet ze in de koeling. Bestrooi de mousse voor het serveren met poedersuiker.

Sinaasappels in warme koffiesiroop

Ingrediënten: (voor 6 personen)
6 middelgrote sinaasappels
200 gram suiker
50 ml koud water
1 dl kokend water
1 dl versgezette sterke espressokoffie
50 gram gehakte pistachenoten

Bereidingswijze:
Schil 1 sinaasappel dun en versnipper en bewaar de schil. Schil de andere sinaasappels, snijd ze overdwars in schijfjes en zet ze met een cocktailprikker weer in elkaar.Verwarm de suiker met het koude water in een pan met dikke bodem tot de suiker is opgelost, kook in tot een goudkleurige siroop. Haal de pan van het vuur, giet voorzichtig het kokende water erbij. Zet de pan weer op het vuur tot de siroop is opgelost. Roer de koffie erdoor.Leg de sinaasappels en de stukjes schil in de pan met koffiesiroop en laat ze vijftien tot twintig minuten zachtjes koken; keer de sinaasappels eenmaal. Serveer de sinaasappels warm, bestrooid met gehakte pistachenoten.
Variaties: gebruik in plaats van sinaasappels roze grapefruit, zoete clementines of andere citrusvruchten.