(Zingiber officinale)
Jahe (gember) (Indonesië)is een meerjarige plant, waarvan de kruipende wortelstokken een belangrijk ingrediënt zijn in de Indonesische keuken. De plant komt overal in Azië voor en ziet men in Indonesië zelfs ook nog vaak in de vrije natuur. Gember is in Indonesië bekend in twee variëteiten: de lichtgekleurde jahe, die het meest wordt gezien en ook het meest wordt gebruikt in de keuken en de jahe merah (op Java ook wel sunti genoemd) die donkerpaarsrood is. De wortelstok van de jahe merah is in de regel wat krachtiger ontwikkeld. Uit de gemberplant ontspruit een rietachtige stengel met een smal groen blad. Komt de jahe in bloei dan geeft de plant witte, gele of paarsgele bloemen. Deze bloemen worden in Azië veelal verwerkt in boeketten. Voor gebruik in de keuken zijn alleen de wortelstokken van belang. Deze worden in plakjes gesneden en/of geraspt in tal van gerechten verwerkt. Gember heeft de eigenschap het aroma van andere ingrediënten te versterken.
Stille kracht:
• thee getrokken van gember is een uitstekende drank om op temperatuur te komen.
• thee getrokken van gember, enkele rawits, en op smaak gebracht met bruine suiker of gula jawa en een scheutje cognac is een probaat middel om een opkomende verkoudheid tegen te gaan. Zo heet mogelijk drinken.
• Gemberthee bevordert de spijsvertering en gaat winderigheid, misselijkheid en diarree tegen.
• Gemberthee getrokken van verse gember gaat reisziekte tegen. Drink een halfuur voor vertrek een kopje gemberthee.
• Gemberthee als gorgeldrank verzacht keelpijn en doet hardnekkig hoesten verminderen.
• Zwangere vrouwen gaan ochtendmisselijkheid tegen door 's avonds voor het slapengaan een kop gemberthee te drinken.
• In sommige delen van Indonesië eet een vrouw na de bevalling gembersoep, die wordt bereid met kippen- of rundvlees, plakjes hardgekookt ei en uiteraard bouillon van gember. De soep wordt op smaak gebracht met knoflook en zout. Deze gembersoep geeft de kersverse moeder extra kracht en weerstand!
• Een stukje gekneusde gemberwortel kan huiduitslag doen verminderen of zelfs doen verdwijnen. Masseer de huid op de betrokken plekken met een gekneusd stuk gemberwortel en herhaal dat enkele dagen achtereen. De uitslag zal hierdoor verdrogen en de kans is groot dat deze volledig verdwijnt. Dit effect wordt versterkt door het stukje gekneusde gemberwortel eerst nog even in natuurazijn te dopen.
• In een cobek fijngewreven gemberwortel is een goed uitwendig middel tegen hoofdpijn. Inmasseren op de gevoelige plek.
• Gember geeft roerbakgerechten een opmerkelijke frisse en exotische zaak. Snijd de gemberwortel in schijfjes, kneus deze enigszins en bak ze mee met de andere gerechten. Het aroma van andere ingrediënten komt hierdoor beter tot haar recht. De stukjes gember voor het serveren weer uit het gerecht halen.