(Urtica dioica, Urtica urens)
Bij ons groeien twee soorten brandnetels: de kleine brandnetel (Urtica urens), een eenjarige plant, draagt op dezelfde stengel mannelijke bloemen (met meeldraden) en vrouwelijke (met stamper) in dezelfde bloeiwijze (schijnaren). Komt wel algemeen voor, maar minder dan de andere soort; wordt wel op dezelfde wijze gebruikt. De grote brandnetel (tot 90cm haag) staat dikwijls in grote groepen bijeen langs bosranden, wegen en straten en heeft voorkeur voor stikstofrijke grond in de buurt van stallen. Mannelijke en vrouwelijke bloeiwijzen komen op verschillende planten voor (juni-herfst). De mannelijke bloeiwijzen lijken pluimvormig en staan rechtop, de vrouwelijke gaan later hangen. De bladeren zijn eirond, toegespitst en gezaagd. Bladeren en stengels zijn, behalve met gewone haren, bezet met brandharen, die na contact met de huid scheef afbreken. De scherpe punt werkt als een injectienaald en de inhoud wordt in de huid uitgestoten met de bekende gevolgen: 'brand'netel. Als deze netel niet zou branden, zou deze waardevolle plant al lang uitgeroeid zijn. Hier volgen de waardevolle eigenschappen. Het hoge gehalte aan de groene bladkleurstof (chlorofyl) en de minerale zouten, verschaft de bladeren een grote voedingswaarde. Bij jonge scheuten komt hier nog een hoog gehalte aan vitamine C bij. Met handschoenen aan verzamelen we eerst de lange scheuten en later de stengels, die vlak boven de grond warden afgesneden. Het verzamelde materiaal wordt grondig gewassen. Een gezondere voorjaarssalade bestaat er nauwelijks, maar ook meegekookt in spinazie doen de brandnetels het voortreffelijk. Tegen bloedarmoede worden de bladeren met spinazie of andere groenten vermengd. Thee uit wortels of bladeren werkt bovendien urineafdrijvend. Omslagen verzachten huidontstekingen.
Kies uit een recept:
Brandnetelsoep
Ingrediënten:250 g jonge brandneteltoppen
250 g blokjes aardappel
4 schutbladen krop- of bindsla
7 takjes koriander
zeezout
melk
room of boter
Bereidingswijze:
Kook brandnetel, aardappel, slablad en koriander met het zout in 1 l water tot de aardappelen gaar zijn. Haal aardappelen en loof uit het water en pureer. Melk toevoegen tot het een dikke soep is. Aan de kook brengen en 2 minuten doorwarmen. Serveren met bruinbroodcroûtons, klontje boter, of schmaltz. Roer aan tafel wat boter of room erdoor.
Brandnetelsoep
Pluk de zachte, jonge scheuten brandnetel met handschoenen en kies de lichtgroene paardebloemblaadjes uit het midden van de plant. De soep is heilzaam voor uw bloed en bestrijd opzwellen door vastgehouden vocht.Ingrediënten:
100 gr. jonge brandnetels, paardebloemblaadjes, rucola of zuring (of een mix)
60 gr. biologische boter
4 grote bosuien, gesneden
4 eetl. olijfolie, extra vergine
150 gr. aardappelen
1¼ l. groentebouillon
3 dl. magere biologische yogurt
Bereidingswijze:
Hak de gemengde bladeren in een keukenmachine of met een staafmixer fijn.
Smelt de boter, meng deze met de gehakte bladeren en zet het mengsel in de koelkast.
Smoor de uien in een grote pan op laag vuur in de olie.
Schil de aardappelen en snijd ze in blokjes, doe ze bij de uien in de pan.
Smoor alles 2 minuten op laag vuur.
Giet de bouillon in de pan en laat deze 15 minuten zachtjes koken tot de aardappelen gaar zijn.
Roer de yoghurt erdoor en pureer alles tot een gladde soep.
Draai het vuur zeer laag, voeg het gehakte bladerenmengsel toe en roer de soep goed om.
Serveer de soep met kruidencroutons.