(Prunus spinosa)
Pacharán is een afleiding van het Baskische woord basarana, wat sleedoornpruim of sleekriek betekent. De sleepruim (of -kriek) is de pitvrucht van de sleedoorn en is de basisvrucht van de patxarana. De sleedoorn is de voorvader van onze pruimenboom. De vrucht heeft echter een wrange smaak. De sleepruim werd in de middeleeuwen gebruikt als medicijn tegen een moeilijke stoelgang. De pruimenfamilie heeft, zoals bekend, een eerder laxerende eigenschap. Daarom dat menigeen die een nachtje te lang in het gezelschap van patxarana heeft doorgebracht het 's anderendaags kan bekopen met menigvuldig bezoek aan latrinaire vertrekken. Het sap van de sleepruim in de patxarana bevordert de spijsvertering, wat het ideaal maakt als digestief na een stevige maaltijd. In Baskenland volgt na de maaltijd trouwens in de regel een copa patxarana. De sleepruim is vooral te vinden in kalkrijke bodems, bodems die bestaan uit puin van gesteenten. Patxarana was en is een huislikeur. De bergbewoners trokken eind september, begin oktober de bergen in op zoek naar de sleepruimen die ter hoogte van de loofbomen veelvuldig langs de wegen groeien. De sleepruimen liet men dan een aantal maanden trekken op anís, een anijslikeur afkomstig uit Asturië. Later verspreidde de aanmaak van patxarana zich over de andere gebieden van zuid ('Spaans') Baskenland, de Rioja en Cantabrië.