Rabarber
(Rheum officinale, Rheum rhabarbarum, Rheum rhaponticum, Rheum spp., Rheum undulatum)

Rabarber staat reeds bijna 5000 jaar in hoog aanzien bij de mens, zij het aanvankelijk niet als groente maar als geneesmiddel. Omstreeks 1600 ontdekte Gerarde in Engeland dat men de bladstelen kon eten gelijk snijbiet en spinazie. Het duurde echter nog tot 1750 voordat rabarber als groente een grotere bekendheid kreeg. In Duitsland dateert de teelt als een groentegewas van omstreeks 1850, in Nederland omstreeks 1900.
Rabarber behoort tot de Duizenknoopfamilie (Polygonaceeën). De Chinezen hebben waarschijnlijk de plant uit de steppen van Azië gehaald en haar op de berghellingen van het Chinese Rijk aangeplant. Men teelde dit gewas om de wortel, waaruit een krachtig purgeermiddel werd gewonnen. Nog altijd wordt Chinese rabarber voor dit doel (ook in Nederland) geteeld. Verschillende, min of meer belangrijke rabarbersoorten zijn:
Rheum Palmatum L. (Chinese of Russische rabarber), oorspronkelijk uit China. Bladeren diep ingesneden met in spitse slippen verdeelde rand, bloemen geelwit.
Rheum Officinale Baill. (Getande rabarber), oorspronkelijk uit Tibet, bladeren vlak, met grofgetande rand, hier en daar iets dieper ingesneden. Takjes van de pluimbloem overhangend. Bloemen witachtig.
Rheum Emodi Wall.(Sterrabarber), oorspronkelijk uit het Himalayagebied. Bladeren met enigszins op- en neergebogen rand. Bladstelen van boven hol, van onder rond. Bloemen witachtig.
Rheum Rhaponticum L. (Stompe rabarber), oorspronkelijk uit Zuid-Siberië. Bladeren met enigszins op- en neergebogen rand. Bladstelen van boven vlak, van onderen gegroefd. Bloemen geel of geelwit.
Rheum Undulatum L. (Gegolfde rabarber), oorspronkelijk uit China. Bladeren met bijna gekroesde rand (als van boerenkool, maar minder sterk ingesneden). Bladstelen van boven vlak, van onderen met scherpe kanten. Bloemen geelwit.
Rheum Palmatum en Rheum Officinale worden geteeld om de wortel.
Rheum Rhaponticum en Rheum Undulatum teelt men om de bladstelen. Rabarber is een overblijvende plant met massieve, zetmeelrijke wortelstokken. Deze wortelstokken bevatten een bittere stof, Anthrachinon, die in geneesmiddelen wordt verwerkt. De vermeerdering geschiedt voornamelijk door het scheuren of snijden van de pollen, dus langs vegatatieve weg. Het is een kruisbestuivend gewas. Vermeerdering door zaad geeft een mengelmoes van verschillende typen, uiteenlopend van sierplanten tot allerlei andere afwijkende (wilde)vormen. Uit de ogen op de wortelstokken ontwikkelen zich stevige stelen met grote bladeren. In augustus/september stopt de groei. De wortelstokken zijn volkomen winterhard. Stelen van bladeren die 10-35 dagen oud zijn, leveren de beste consumptiekwaliteit. Oudere bladeren geven stelen met meer oxaalzuur. Naast oxaalzuur bevat rabarber relatief veel appelzuur, waarvan een bloedreinigende werking wordt toegeschreven. De snelheid van schieten is sterk gebonden aan het ras. De bloempluimen kunnen in jonge toestand als groente worden gegeten; het product lijkt dan op bloemkool. Afgezien hiervan worden de bloemstengels gewoonlijk uitgebroken. De vorming van zaadstengels in de rabarberplanten is heel verschillend in diverse landen en klimaat. Het zaad bestaat uit gevleugelde, driekantige vruchtjes, die gemakkelijk door de wind worden verspreid. In Engeland wordt rabarber gebruikt voor vermageringskuren. Rabarber is goed voor hart en bloedvaten.

Kies uit een recept:

• Rabarbertaart
• Bonenschotel met prei en rabarber
• Rabarber met kruimeldeeg

Rabarbertaart

traditioneel koninginnedag recept

Ingrediënten:
150 gram suiker
100 gram bruine basterdsuiker
1 eetlepel bloem
1 eetlepel maïzena
nootmuskaat
zout
vanillesuiker
1/2 theelepel citroenrasp
1/2 theelepel kaneel
3 eieren
ca. 400 gram rabarber
bladerdeeg

Bereidingswijze:
Klop de eieren samen met de suiker, bloem, maïzena, citroenrasp,vanillesuiker, kaneel, zout en nootmuskaat. Voeg de gesneden rabarber toe. Bekleed een taartbodem met bladerdeeg en giet het ei-rabarbermengsel hierin. Afdekken met een laag bladerdeeg. 50 minuten in de oven op 180°C.

Bonenschotel met prei en rabarber

Makkelijk en snel. De combinatie van zoet&zure rabarber met het kruidige van prei en nasikruiden vind ik erg lekker.

Ingrediënten:
1 blik bruine bonen
500 gram prei
1 potje rabarbercompote (of zelfgemaakte rabarber)
1 zakje nasikruiden

Bereidingswijze:
Prei in ringen snijden en in een pan met wat olie fruiten. Als de prei zacht is het deksel op de pan, en nog een minuut of 10 laten sudderen.
De nasikruiden in heet water laten wellen (volgens de aanwijzingen op de verpakking), en bij de prei doen. De uitgelekte bonen erdoor, en het geheel goed warm laten worden. Dan de rabarber in een laag eroverheen; eventueel kun je het geheel nog even in de oven zetten, met wat paneermeel erover om de bruin korstje te krijgen.

Rabarber met kruimeldeeg

Het volgende toetje is simpel en erg lekker.

Ingrediënten: (voor 4 personen):
500 gram rabarber
75 gram suiker
1 zakje vanillesuiker
150 gram bloem
90 gram boter
75 gram suiker
losgeklopt ei

Bereidingswijze:
De rabarber in stukken van 1-2 cm. snijden en in een beboterde ovenschaal doen. Hierover suiker en vanillesuiker strooien. In een kom de boter met twee messen in kleine stukjes snijden. Bloem en suiker erbij doen en boter fijnwrijven en mengen met de rest tot een korrelige massa. Dit over de rabarber strooien en de bovenkant bestrijken met ei.
De schaal ongeveer 30 minuten in een voorverwarmde oven op 225 graden Celsius doen. Warm opeten.
De laatste keer gegeten met vanille-ijs. Erg lekker!