Linze
(Lens culinaris, Lens culinaris var. esculanta, Lens esculenta, Vicia lens)

Klassieke peulvrucht uit het Middellandse Zeegebied. Het zijn kleine, platte, halfronde zaden die dan ook altijd met z'n tweeën in één peul groeien. Ze zijn verkrijgbaar in allerlei kleuren en soorten. Zo zijn er linzen in de kleuren groen, rood, bruin, grijs, geel en zwart. In India is het een belangrijk ingrediënt voor curry's. De meest bekende linzen zijn grauwe of bruine. Deze bruingrijze linzen zijn bij veel winkels te koop: u kunt ze in elke supermarkt bij de gedroogde peulvruchten vinden. Grauwe linzen zijn erg geschikt voor eenpansgerechten. Iets minder bekend zijn de kleine groene linzen. Ze worden ook wel 'lentilles de Puy' genoemd, omdat ze oorspronkelijk (en nog steeds) in de Franse Auvergne in de omgeving van Le Puy worden verbouwd. Deze groene linzen zijn kleiner dan de grauwe, maar hebben dezelfde kooktijd. Uit de Oosterse keuken kennen we ook nog de kleine oranje linzen; deze worden voornamelijk verwerkt in gerechten als dal (een Indiase linzenschotel). De kooktijd is korter dan die van de andere soorten. Groene en oranje linzen zijn minder goed verkrijgbaar dan de grauwe, maar u vindt ze beslist bij een goed gesorteerde groenteman of bij natuurvoedingswinkels.

Kies uit een recept:

Rijst met Linzen

Ingrediënten: (voor ongeveer 3 personen)
250 gram zilvervliesrijst
125 gram linzen
1 grote ui of 1 prei
1 wortel
1 ei
Olijfolie
1 zakje geraspte kaas
2 teentjes knoflook
Peper
Nootmuskaat
2 eetlepels gehakte peterselie (vers of gedroogd)
Eventueel 1 scheutje sojasaus

Bereidingswijze:
Rijst koken, linzen koken.
Prei of ui en wortel in kleine blokjes snijden.
Het losgeklopte ei door de gekookte rijst scheppen.
De gehakte knoflook, de geraspte kaas, peper, nootmuskaat, peterselie en eventueel het scheutje sojasaus door de gekookte linzen mengen.
Vuurvaste schaal met olijfolie insmeren.
De prei (of ui) en wortelblokjes erin leggen, dan de helft van het rijstmengsel erop, vervolgens het hele linzenmengsel en tenslotte met de andere helft van het rijstmengsel afdekken.
Besprenkelen met een beetje olijfolie.
In de voorverwarmde oven plaatsen gedurende een half uur bij 180 tot 190 graden Celsius.

Warm opdienen met gemengde salade of groenten.

Linzensoep met sereh en koriander

Ingrediënten:
500 g afkokende aardappels
1 ui
2 teentjes knoflook
2 stengels sereh
2 pimentkorrels
2 blaadjes jeruk purut
1 Spaanse peper
2 lepels olie
1 lepel (scherpe) kerrie
½ theelepel ketumbar (koriander)
1½ l vleesbouillon
200 g linzen
1 kolbazsworstje (125 g)
1 prei
zout, peper
4 lepels korianderkruid

Bereidingswijze:
Schil de aardappels, snij in stukken. Snipper ui en knoflook. Verwijder het buitenste blad van de sereh en snij het vlezige deel in smalle ringetjes. Kneus de piment en knip de jeruk purut in stukken. Doe sereh, piment en blaadjes in een doekje of thee-ei.
Snij de peper in ringetjes.
Fruit in de olie ui, knoflook en peperringetjes 3 minuten. Strooi de kerrie erover en de gemalen korianderzaden, roer de aardappel erdoor. Schenk de bouillon erbij en het 'bouquet garni' van specerijen. Breng aan de kook en voeg de linzen toe. Kook de linzen in 45 minuten gaar. Verwijder het bouquet garni en pureer de soep met een staafmixer.
Snij de worst in dunne plakjes. Snij het witte en lichtgroene deel van de prei in smalle ringen. Meng beiden door de soep en breng op smaak met zout en peper. Vlak voor serveren het gesnipperde korianderblad erover. Serveren met stokbrood.

Indiase linzensoep

Ingrediënten:
250 g linzen
300 g lamsvlees
2 tomaten in stukken
3 uien in stukken
1 kleine knolselderij met blad
250 g lamsgehakt
boter
3 kruidnagelen
2 laurierbladeren
zakje ossenstaartsoep
150 g soepgroenten
zout, peper, kerrie, Madera

Bereidingswijze:
Week de linzen 2 uur (hoeft normaliter niet, nu wel).
Trek lamsvlees (niet het gehakt), tomaat, ui en selderijblad 1½ uur in ruim een liter water. Laat de linzen uitlekken en kook ze met de kruidnagelen en het laurierblad ¼-1 uur mee. Maak kleine gehaktballetjes, bak ze in boter in de koekenpan, bak dan soepgroente, kerrie en knolselderij in blokjes mee, doe dan door de soep en laat in 20 minuten gaar worden. Maak de ossenstaartsoep aan met 1/2l water en doe bij de soep. Nog 5 minuten doorkoken. Op smaak brengen met zout, peper, kerrie en Madera.

Koosjere linzensoep

Bereidingswijze:
Kook 600 g linzen kapot in 2l water. Doe er 2 selderijknollen, een bosje peterselie, een gesneden uitje, peper en zout bij, en een in stukjes gesneden runderworst. Laat 3 uur zachtjes koken.

Linzensoep met limoenen

Ingrediënten: (Voor ca. 1¾ liter soep of 6-8 personen)
450 g gewassen linzen
2 l koud water
zout, peper
¾ g komijnzaad
1½ theelepel gedroogde munt, tijm of oregano
3 laurierblaadjes
1 blik (125 g) milde groene chilipeper, gehakt
1 rode paprika
1 gehakte wortel
¾ dl vers limoensap
3 lepels olijfolie

Bereidingswijze:
Lek de pepers uit blik uit. Haal de zaadlijsten en het zaad uit de paprika.
Breng in een grote pan linzen, water, zout, peper, komijn, munt en laurier aan de kook en schuim regelmatig af. Laat met de deksel erop ca.45 minuten zachtjes koken, schuim regelmatig af. Neem van het vuur en verwijder laurier.
Pureer de chilipepers met ¼ liter soep 30 seconden. Roer de puree door de soep. Breng weer aan de kook en roer paprika en wortel erdoor.
In dit stadium kan de soep 3 dagen in de koelkast of 3 maanden in de vriezer.
Roer limoensap en olie erdoor, breng op smaak met peper en zout. Serveer heet of op kamertemperatuur.

Linzensoep met worst uit de Elzas

Ingrediënten: (Voor 6-8 personen)
100 g gehakte wortel
100 g gehakte prei (ook lente-ui of bosui)
65 g gehakte bleekselderij
1 lepel boter of ganzenvet
1 geknepen teen knoflook
200 g geweekte groene of bruine linzen
1,7 dl kippenbouillon
100 g aardappels, geschild en in blokjes
zout, peper
6 Straatsburger knakworst in plakken

Bereidingswijze:
Fruit wortel, prei en bleekselderij in het vet. Doe knoflook en linzen erbij, giet bouillon erbij en breng aan de kook, Indien nodig afschuimen. Laat 30 minuten zachtjes sudderen.
Doe de aardappel erbij, breng op smaak met zout en peper. Sudder nog 10 minuten en doe de worst erbij.

Linzen-groentenschotel uit de snelkookpan

Ingrediënten:
800 gr mossel- of erwtensoepgroente
200 gr Du Puy linzen
1½ liter bouillon
zout en peper
8 saucijzen
4 eetlepels olijfolie

Bereidingswijze:
Doe alles in de snelkookpan, breng het onder druk en laat 15 minuten koken.
Koel de pan onder koud water af of laat hem staan tot druk weg is.
Leg in elk diep bord 2 saucijzen.
Schep het linzen-groentenmengsel om, roer de olijfolie erdoor, proef op peper en zout en verdeel het over de saucijzen.
Geef er met kaas bestrooide, gegrilde sneetjes volkorenbrood bij.
Leg voor een vegetarisch variant een gebakken kaasplak (eventueel bakcamembert) in een diep bord en schep het linzen-groentenmengsel daaromheen.

Linzen-groenteschotel

Ingrediënten:
400 gr mossel- -of erwtensoepgroente
200 gr groene linzen (Puy)
250 gr kastanjechampignons in stukjes
4 tuinkruidenbouillontabletten (Knorr)
2 fijngesneden tenen knoflook
8 saucijzen
peper

Bereidingswijze:
Zet de linzen op met zoveel water dat ze net onder staan.
Voeg de bouillontabletten, de groenten, de knoflook, peper en de saucijsjes toe en kook alles 30 minuten.
Voeg de champignons toe en laat nog eens 10 minuten zachtjes koken.
Kook bij het gebruik van een ander soort linzen, die een langere kooktijd nodig hebben, de linzen voor.
Leg in 4 diepe borden elk 2 saucijsjes, schep het linzenmengsel goed door elkaar, proef of er zout en/of peper bij moet en schep het op de saucijsjes in de borden.
Geef er met geraspte kaas bestrooide, gegrilde sneetjes brood bij.
Uiteraard kunt u r ook andere vleessoorten gebruiken.
Laat voor een vegetarische variant de saucijsjes weg en bak bakcamembert of Bakmaaslander volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking.
Leg de kaasplak op de linzenschotel of roer kleine blokjes (komijne)kaas door het mengsel.

Linzensoep

Ingrediënten:
600 gr gesneden erwtensoepgroente of mosselgroente
4 fijngesneden tenen knoflook (of naar smaak meer of minder)
400 gr (Du Puy) linzen
300 gr kalfsvlees in blokjes van ± 4 cm
300 gr in reepjes gesneden pancetta
1 fijngesneden (gedroogd) chilipepertje
6 tuinkruidenbouillontabletten (Knorr)
2½-3 liter water
een klont boter

Bereidingswijze:
Behandel de linzen volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking en doe ze met het water in een pan.
Voeg de overige ingrediënten, behalve de boter toe, breng het geheel aan de kook en laat 45-60 zachtjes koken.
Schep de soep goed om en breng haar zo nodig met zout en peper op smaak.
Roer de boter erdoor en serveer direct met grof bruinbrood en boter.

Linzenschotel

Dit recept is makkelijk, goedkoop en goed vullend (en vegetarisch).

Ingrediënten: (voor 3 personen):
225 gram linzen
2 uien
knoflook
2 grote appels
3 tomaten
handje nootjes (bijv. cashewnoten of pinda's)
1 of 2 sneetjes verkruimeld brood (tegen nattigheid)
1 ei
peper, bosje peterselie (of andere kruiden)

Bereidingswijze:
Linzen koken (45 min., hier hoef je niet bij te blijven).
Ui en knoflook fruiten, appel en tomaat in stukjes meebakken. Nootjes, brood, peper, peterselie en ei erbij. Eventueel extra op smaak brengen met kwak ketchup, soja, etc.
Alles door elkaar roeren en 30 min in oven.
Serveren met salade, smakelijk eten.

Linzen met zoete aardappelen

Ingrediënten:
olijfolie
2 tenen knoflook
750 ml. groentebouillon
250 ml. linzen
2 zoete aardappelen (ongeveer 300 - 400 gram)
1 citroen
200 gram spinazie
1/4 theelepel cayennepeper
handje vol gehakte verse munt
(eventueel:) feta

Bereidingswijze:
Snij de knoflook in plakjes en frituur ze in hete olijfolie. Voeg linzen toe en de groentebouillon.
Schil de aardappelen en snij ze in blokjes. Doe aardappelen bij de linzen en laat de linzen 30, en de aardappelen 20 minuten koken.
Rasp de schil van de citroen en pers de citroen uit. Meng citroensap, citroenrasp, gehakte spinazie, cayenne en munt door de linzen en laat even koken tot de spinazie geslonken is.
Op je bord kan je het prutje eventueel bestrooien met verkruimelde feta kaas, wat erg lekker is. Voor een veganistische maaltijd (nog minder hoofdpijn?) laat je de kaas natuurlijk weg.

Linzetaart

Ingrediënten:
[voor vlaaiplaat van 26 cm. doorsnede/ongeveer 8 stukken:]
500 gram zelfrijzend bakmeel
250 gram suiker
250 gram margarine
1 ei
1 potje jam naar keuze, meestal abrikozen of kersen

Bereidingswijze:
Meng de grondstoffen. Hou 1/4 deel van het deeg apart. Rol het deeg uit en doe het in de vlaaiplaat. Smeer de jam over de deegbodem uit. Rol het apart gelegde deel van de jam uit en verdeel het in reepjes van 1 cm breed (mooiste effect krijg je met een radeerwieltje) en leg deze repen over de taart/vlaai zodat er een traliewerk ontstaat.
Oventemperatuur 200 C.
Bereidingstijd:
voorbereiden 15 minuten, baktijd 30-40 minuten.
Aanvulling:
De naam is afkomstig van de Oostenrijkse stad Linz en wordt dan ook wel Linzertorte genoemd en heeft dus niets met linzen te doen.